|
De eeuwige discussie over het publieke en niet-publieke. Mogen we wel filmen of niet. In Nederland lijkt het niet-publieke kraakhelder te zijn: Elk opzettelijk filmen of fotograferen in woningen of niet-publieke plaatsen is verboden tenzij dit vooraf duidelijk is aangekondigd (art. 139f Wetboek van Strafrecht: maximaal zes maanden cel). Kortom alles in publieke ruimte mag gewoon gefilmd worden. Einde discussie? We vragen het ons af aangezien onder rokken filmen in openbare ruimtes verboden is. Zie hier de (ongegronde) problematiek bij het filmen van agenten in dienst uit de US of A of Gewoon om de hoek op Blaak te Rotterdam.
Openbaar Filmen
Elk opzettelijk filmen of fotograferen van personen met een aangebrachte camera in de openbare ruimte is verboden, tenzij dit vooraf duidelijk is aangekondigd (art. 441b Wetboek van Strafrecht: maximaal twee maanden cel).
Je
mag dus wel op straat fotograferen of filmen, maar geen vaste camera
ophangen zonder meteen ook een bordje op te hangen dat deze er hangt.
Een webcam permanent voor het raam zetten zodat iedereen op straat
gefilmd wordt, valt ook onder dit verbod. Als je de camera op voldoende
afstand plaatst, zodat mensen niet herkenbaar in beeld kunnen komen, is
de webcam wel toegestaan.
Het doel van de camera's ophangen moet zijn het
filmen of fotograferen van personen. Een flitspaal valt hier dus niet
onder, deze is alleen bedoeld om auto's te fotograferen. Een webcam die
van grote afstand een deel van een wijk toont, is dus ook gewoon
toegestaan. (Geheel los hiervan zijn er regels over het fotograferen van kunst op de openbare weg.)
Voor het publiek toegankelijke plaatsen
Deze regel geldt voor het publiek domein: alle voor het
publiek toegankelijke plaatsen. Dat is niet alleen de openbare weg. Ook
winkels, horeca, parkeerplaatsen, casino’s en dergelijke vallen hier
onder. Dit is weliswaar privé terrein en eigendom van de winkelier of
uitbater, maar deze stellen hun terrein open voor het publiek. Of je nu
moet betalen of niet, of bijvoorbeeld minstens 18 moet zijn om naar
binnen te mogen, is dan verder irrelevant. Zij mogen niet zomaar
fotograferen of filmen als zij hun terrein openstellen voor anderen.
Aangebrachte camera
Het wetsartikel gaat specifiek over aangebrachte camera’s.
Dit betekent niet alleen maar aan de muur of het plafond
vastgeschroefd. Elke vorm van min of meer permanent installeren van een
camera betekent dat deze onder de bovengenoemde regel valt. Denk
bijvoorbeeld aan het wegwerken van de camera in een kast, het
verstoppen achter een scherm of in een koffer of doos. Zo ongeveer de
enige uitzondering is wanneer de fotograaf of cameraman de camera zelf
vasthoudt. De camera hoeft niet per se in de plaats in kwestie te hangen. Er buiten mag ook, mits hij dan maar gericht is op die voor het publiek toegankelijke plaats.
Aankondigen dat opnames gemaakt worden
Cameratoezicht en andere vormen van fotograferen of filmen van mensen
in het openbaar mag dus alleen als dat aangekondigd is. Heimelijk
cameratoezicht, zoals de wet dat noemt, is dus verboden. Een bezoeker
of passant moet dus op een of andere manier weten dat hij
gefotografeerd of gefilmd kan worden. Vaak gebeurt dit door een bordje
bij de ingang op te hangen. Ook een mededeling op de uitnodiging of het
ticket wordt wel gebruikt.
Het hoeft niet per se een schriftelijke aankondiging te zijn.
Sommige winkels hangen bijvoorbeeld een monitor net na de ingang waarop
te zien is wat de beveiligingscamera’s filmen. Ook zo kun je mensen
informeren dat er camera’s hangen. En als de camera zelf meteen
duidelijk zichtbaar is, dan is een apart bordje niet meer nodig.
Wederrechtelijk vastleggen
De wet zegt dat het filmen of fotograferen verboden is als dat wederrechtelijk
is. Als de aanwezigheid van camera's aangekondigd is, is het in
principe toegestaan. Maar als de aanwezigheid niet aangekondigd is, kan
het soms nog steeds toegestaan zijn. Er moet dan wel een bijzondere,
zwaarwegende reden zijn om van zo'n verborgen cameragebruik te maken.
In bepaalde situaties, bijvoorbeeld pashokjes in winkels of
kleedkamers in sportcentra of zwembaden, zal het aangekondigd ophangen
van camera’s ook niet zomaar mogen. Het privacy-belang van de
aanwezigen weegt hier zwaar. Bovendien zijn andere middelen hier vaak
ook wel mogelijk. Een winkel kan bijvoorbeeld antidiefstalchips aan de
kleding bevestigen. Een zwembad kan een beveiliger op de gang bij de
kleedhokjes zetten die kan ingrijpen als hij iets verdachts hoort.
Bron: Ius Mentus , GeenStijl
|
