Ingezonden bericht van: Bruno Fomalhaut 

I.

Verf is warm en erotisch, pixels zijn koud en als sterren op afstand.
Pixels kunnen de waarheid niet spreken - verf kan niet liegen.
Verf is huid - pixels zijn doodgravers die in staat zijn het rijk van de dood zelve te betreden.

Een digitale weergave is evenmin als de spiegel intiem met wat wordt weergegeven. Ziedaar de paradox van de spiegel: het ontsluit de wereld door haar beelden te ontstelen, maar de poort die ontsluit blijft gesloten. Het is mogelijk de grot van Lascaux digitaal te bezoeken, maar op die manier bezoek je nog niet de grot.

II.

Door het schilderen zijn we in staat te zien wat schilderen wil en kan zijn: een vriendelijke herinnering (en waarschuwing) die ons in vertrouwen neemt over de waarachtige geheimen van visioenen, onze intimiteiten met de wereld, de innigheid tussen aandacht en leven. Dat vertrouwen wordt uitgenodigd door de paradox van de verf: een beeld leeft voor altijd voort in de verf, en tegelijkertijd wordt het in de verf begraven. Verf is zelfs verder van het beeld verwijderd dan de spiegel: het staat dichter bij de huid en de botten daaronder.

Inderdaad is een vlakke schilderkunst die de spiegel imiteert mogelijk. Maar alleen schilderen vrij van slaafse uitvoering van een projectie doet recht aan het eigene van het schilderen zelf. Dat is diepe schilderkunst: een kleine opstand tegen digitale media, niet omwille van de rebellie (de grootsheid van de spiegel wordt niet betwijfeld) maar om ons er aan te herinneren hoezeer onze verbeelding een cruciale vorm van intimiteit met de wereld en onszelf is, en dat de natuur van onze verbeelding verlangt naar het lijfelijke.

III.

De opkomst en versmelting van digitale media, in een tempo en op een schaal door niemand voorspeld - wij hebben het zien gebeuren. En we leerden: digitale media (hoe immens ook hun waarde voor ons) eisen de wereld op als iets dat gekend kan worden... Niettemin bestaat wat daar geboden wordt grotendeels uit gesuggereerde vertrouwdheid (dus vervreemding) terwijl in onze grot echte intimiteit met de wereld, met anderen en onszelf, lijfelijk is... en dus ten diepste verbonden met technieken, unieke eigenaardigheden, hartstochtelijke overgave.
In die grot wordt ons verstand voor raadsels gesteld, en de massieve mysteries waaruit alle werelden bestaan vergroot in plaats van verkleind tot een illusie die suggereert dat intelligentie een wereld in bezit kan nemen.
Diepe kunst is de retort waarin die illusie gezuiverd kan worden.

IV.

Het is onzinnig digitale media of pixels te verwerpen. Maar als het gaat om het lijfelijke, de verbeeldingskracht, het persoonlijke domein... werpt de digitale spiegel een spookachtig licht.
Laat daar een andere, meer verstorende (of: meer helende) reflectie schijnen: een die geen almacht suggereert, die ons een blik achter de spiegel gunt, zelfs een blik in onze pijn.

In die pijn wacht de verf: de meest nietige, waardeloze, excrementele, invalide poging die het universum te bieden heeft als het aankomt op metamorfosen. Immers: de meest innige, kwetsbare en waardevolle aspecten van onze levens worden niet begeleid door bloedeloze bits maar door het tastbare.
Wij veronderstellen dat inzicht als vanzelfsprekend, beseffen tegelijk dat dit niet het geval is.

V.

Een blik die wat achter de spiegel is ten diepste raakt: juist het schilderen biedt die mogelijkheid, gesteld het volgt de diepe kunst.
Ten eerste: schilderen is een viering van intimiteit tussen denken, visioen, en materie. Daarom is schilderkunst de sublieme toegang tot de keerzijde van de grote spiegel.
Ten tweede: een schilderij is meer dan een in verf uitgewerkt beeld. Het tegenovergestelde komt neer op het schilderen ontkennen, de handeling zelf beschouwen als slechts een ad interim - en dat is een ontkenning van vrijheid en een bedrog ineen.
Wij stellen: achter de onmacht van de digitale eenzaamheid wacht nog altijd de ruimte die toegang verschaft tot onze verbeeldingskracht, tot ontmoeting, tot vertrouwen in het hier en nu, onze diepste intuïties, gevoelens, gedachten. Verf die de diepe kunst volgt is het vehikel daarvan. Dat vehikel waarschuwt ons ook: we vervreemden ons van onszelf door ons via de spiegel te vervreemden van ons vermogen tot lijfelijke tegenwoordigheid. 

VI

Lascaux, nu ook digitaal toegankelijk, leert ons een nieuw lied.
Het verschil tussen het gezicht en het gezicht in de spiegel leek nooit een echte kwestie. Dat is veranderd, en we weten dat het een kwestie is, beslissend voor de manier waarop we onszelf zien, maar ook onze wereld en de toekomst van onze soort. En we weten hoe cruciaal in dit opzicht onze acceptatie van imperfectie is.
Schilderen als zodanig lijkt er op geen enkele manier toe te doen, maar het is, evenals muziek, dichtkunst, dans, een van die dingen die ons niet alleen ten diepste met de kindertijd verbinden, maar ook met onze verste voorvaderen - waaronder de holbewonende schilders van Lascaux.

VII.

En dus roept dit pleidooi op tot een schilderkunst die ons het schilderen zelf teruggeeft.
Tenslotte is het een kunst van sublieme imperfectie die verbindt met lijfelijk bestaan en met de verbeelding die het als een betoverende wind beweegt; schilderen is voor het oog een brug genaamd sereniteit, maar ook een waarschuwing tegen de verleiding de wereld en de menselijkheid te reduceren tot lichaamloos beeld.

Jan de Beus
Michaël de Kok
Erik Oldenhof
Olphaert den Otter
Jaap de Vries
Leon Willigendael